Monthly Archives: มีนาคม 2020

บุญคูณลาน

ในช่วงฤดูกาลเก็บเกี่ยวเป็นช่วงที่ผู้คนต่างขะมักเขม้นในการทำงาน เพื่อจะให้ทันต่อการเก็บผลผลิต ซึ่งไม่ต่างจากชาวนา  ที่เร่งเกี่ยวข้าว มีการร่วมแรงร่วมใจกันของคนในครอบครัวหรือในหมู่ญาติพี่น้อง มาลงแขกเกี่ยวข้าว หรือบางที่ที่ทันสมัยหน่อยก็จะใช้รถเกี่ยวข้าว ทำให้บางครั้งความเป็นน้ำหนึ่งใจเดียวกันของผู้คนลดน้อยลง หลังจากได้ข้าวจากการเก็บเกี่ยวแล้วก็จะนำข้าวขึ้นยุ้งฉาง หรือเก็บไว้ในสถานที่ที่ได้เตรียมไว้ แต่ต้องผ่านพิธีหรือประเพณีที่สืบทอดต่อมาจากคนรุ่นเก่า นั่นก็คือการทำบุญคูณลาน หรือการสู่ขวัญให้ข้าว เพื่อความเป็นสิริมงคลแก่เจ้าของตลอดปีนั้น ข้าวที่ได้ผ่านการทำพิธีนี้ก็จะดี ใครได้รับประทานจะพบแต่โชคลาภ ร่างกายแข็งแรง ตามปกติแล้วมักจะทำกันในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ หรือเดือนยี่ตามปฏิทินท้องถิ่น ซึ่งก่อนอื่นต้องมีการขอขมาแม่ธรณีก่อนนำข้าวขึ้นเล้า  ให้แม่ธรณีให้อภัยและย้ายแม่ธรณีออกจากพื้นที่ตรงนั้น และจะบอกกล่าวกับแม่โพสพ โดยมิส่งของที่ต้องเตรียมบูชา ดังนี้ ดอกไม้ ธูปเทียน ใบไม้ที่เป็นมงคล ใบยอ ใบขนุน ใบคูณ หลังจากนั้นก็จะนำไปใส่ไว้ในกระติ๊บข้าว เพื่อเป็นขวัญข้าว แล้วก็จะเชิญแม่ธรณีตรงลานเข้าออกไป จากนั้นก็จะนำเครื่องไหว้ไปไว้ตรงหน้าลอมข้าว (กองข้าวที่เตรียมไว้ที่ลาน) และก็จะตั้งจิตอธิษฐาน ขอพรเพื่อความอยู่เย็นเป็นสุขของตนเอง เมื่อเสร็จจากขั้นตอนนี้ก็จะนำฟางข้าวมัดกระติ๊บข้าวไว้กับไม้ไผ่ที่ทำเป็นหลาว ตั้งเป็นสัญลักษณ์หน้าลาน ชาวนาก็จะเริ่มนวดข้าวได้ โดยการตีข้าวที่มัดเป็นฟ่อนๆ ซึ่งจะเรียงเป็นแถวสูงๆ เพื่อประหยัดพื้นที่ในการเรียง ทุกคนก็จะช่วยกันตีข้าวเพื่อให้ได้เมล็ดข้าว หลังจากนั้นก็จะบายศรีให้ข้าว จากการใช้ต้นอ้อย ต้นกล้วย มาปักทั้ง 4 มุม ของลานข้าว แล้วใช้สายสิญจน์พันรอบๆ เพื่อโยงมาถึงพระพุทธรูป ซึ่งในขั้นตอนนี้จะมีการเชิญแขกมาร่วมพิธีและทำบุญ มีการนิมนต์พระสงฆ์เพื่อมาให้พร… Read More »

ประเพณีเผาเทียนเล่นไฟ

การลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟ เทศกาลลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟนี้ มีถิ่นกำเนิดมาจกจังหวัดสุโขทัย และยังเชื่ออีกว่าการลอยกระทงถือเป็นการขอขมาแก่แม่คงคา จึงได้จัดให้มีการเผาเทียนเล่นไฟในวันขึ้น15ค่ำ เดือน12 ของทุกปี และทางจังหวัดสุโขทัยจึงได้มีการจัดงานใหญ่โตในทุกปี ซึ่งจะมีร้านค้ามากมาย และจะแสดงถึงขนบธรรมเนียมของไทยในสมัยเก่า โดยได้จัดร้านค้าแบบจำลองในการซื้อขายของคนไทยที่จะต้องนำเงินไปแลกเป็นเบี้ยหอย แล้วจึงมาซื้อสินค้าได้ และยังจัดให้มีการโชว์ทำกระทงแบบในสมัยโบราญ อย่างกระทงพนมเบี้ย พนมหมาก พนมดอกไม้ และการทำโคมแขวนต่างๆ ให้ได้ชมกันอีกด้วย ยังจำลองวิถีไทยการกินข้าวแบบในสมัยโบราญ โดยการนั่งล้อมวงลงที่พื้นกินข้าวกัน กิจกรรมในงาน                      กิจกรรมในงานทางจังหวัดสุโขทัยได้จัดให้มีการประกวดขบวนแห่ ประกวดนางนพมาศ และประกวดกระทง ประกวดโคมชัก โคมแขวนเกิดขึ้น และยังมีการแสดงแสง สี เสียง และจัดไฟประดับในสถานที่เกี่ยวกับประวัติศาสตร์ของสุโขทัยอีกด้วย และจะมีการลอยประทีปพระราชทานของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และจากพระบรมศานุวงศ์ เพื่อเป็นฤกษ์ดี จัดให้มีการจุดดอกไม้ไฟจำนวนมาก และมีการประดับโคมไฟและประทีปตามสระน้ำต่างๆ ในสถานที่โบราญสถานที่สำคัญของจังหวัดสุโขทัยนับเป็นแสนๆดวงเลยทีเดียว จึงเป็นงานที่มีนักท่องเที่ยวให้ความสนใจมากอีกงานหนึ่งเลยทีเดียว ความเชื่อ                ความเชื่อของคนโบราญในการเผาเทียน เล่นไฟ คือการลอยประทีปลงสู่แม่เพื่อเป็นการขอขมาแก่พระแม่คงคาและถือเป็นการสะเดาเคราะห์ไปด้วยเลย เล่นไฟคือการจุดพลุ หรือดอกไม้ไฟนั่นเอง และโคมชัก โคมแขวนที่ทำขึ้นเพื่อบวงสรวงพ่อขุนรามคำแหงก็ยังมีคนเชื่อว่า เป็นสิ่งที่ใช้บูชารอยพระพุทธบาท และจะต้องใช้ฝีมือในการทำอย่างมาก เพราะจะต้องเป็นงานฝีมือและใช้ความประณีตในการทำอย่างมาก เทศการลอยกระทง เผาเทียน เล่นไฟของจังหวัดสุโขทัยก็จัดงานอย่างยิ่งใหญ่ตระการตา… Read More »

ประเพณีสงกรานต์

ประเพณีสงกรานต์  เป็นประเพณีที่คนไทยมีมาตั้งเเต่อดีต ประเพณีสงกรานต์เป็นประเพณีหนึ่งที่ได้รับความนิยมเเละความยอดฮิตติดอันดับเลยก็ว่าได้ เพราะเป็นประเพณีที่สนุกมาก เพราะประเพณีสงกรานต์สิ่งของที่ต้องใช้ในการเล่นก็คือน้ำกับขัน ซึ่งการเกิดประเพณีเเบบนี้เป็นเพราะอากาศเมืองไทยมันร้อนมากด้วยส่วนหนึ่ง ประเพณีสงกรานต์มีตำนาน ทุกคนในอดีตจึงสืบทอดประเพณีเหล่านี้มาจนถึงปัจจุบัน เพราะประเพณีสงกรานต์สมัยนี้จะเห็นได้ว่ามีความสนุกคึกคัก เพราะมีทั้งเพลงเเด๊นซ์ การเต้นเเละความสนุกสนานในพวกวัยรุ่น สงกรานต์จึงเป็นสิ่งที่วัยรุ่นชอบมากที่สุดของวันหนุ่มสาว เพราะเดี๋ยวนี้ยุคสมัยมันเปลี่ยนไป จะเห็นได้ว่าเเต่ก่อนเราเล่นกันอย่างเรียบร้อยไม่ได้ใช้น้ำเปลืองขนาดนี้ เล่นกันเเบบระมัดระวังตนเองเเละคนอื่น สมัยนี้เวลาเล่นสงกรานต์มักจะมีข่าวลวนลามผู้หญิงหรือการทะเลาะเบาะเเว้งกันในหมู่วัยรุ่น สมัยนี้จึงมีการป้องกันอย่างเเน่นหนาเพื่อความปลอดภัยในเทศกาล อีกส่วนหนึ่งคือการกลับบ้านต่างจังหวัดเพื่อไปร่วมเทศกาลที่นั่น  เทศกาลสงกรานต์นั้นเหมือนกับวันรวมญาติในหลายๆครอบครัวเลยก็ว่าได้ เพราะบางคนมาทำงานในเมืองกรุง สงกรานต์เเล้วบริษัทไห้หยุดยาว8-9วัน คนบางส่วนก็ทยอยกลับบ้านตามต่างจังหวัดต่างๆเพื่อไปหาญาติพี่น้องของตัวเอง ซึ่งก่อนเทศกาลการเดินทางก็เริ่มจะหนาเเน่นอยู่พอสมควร เพราะคนนิยมกลับบ้านเกิดกันเยอะมาก ถนนเลยติดขัดเดินทางลำบาก ประเพณีสงกรานต์จะมี3วันนับตั้งเเต่วันที่ 13 เมษายน ของทุกปี ส่วนวันสุดท้ายบางครอบครัวนั้นก็จะจัดงานรดน้ำดำหัวผู้ใหญ่ ไห้ตายายผูกข้อไม้ข้อมือก่อนกลับบ้าน การไปวันทำบุญ เพราะสงกรานต์นับว่าเป็นปีใหม่ไทยนั่นเอง สถานที่ยอดฮิตในปัจจุบันที่ใช้ในการเล่นสงกรานต์มีหลายที่ เช่น ถนนข้าวสาร พัทยา บางเเสน อีกอย่างยังมีการไหลด้วย การไหลคือใช้สำหรับการเล่นสงกรานต์วันสุดท้ายนั่นเอง  ซึ่งวันสุดท้ายคนจะเยอะกว่าปกติมากบางที่ก็มีคอนเสิร์ตศิลปินมาเล่นในงานนั้นๆด้วย อีกอย่างชาวต่างชาติก็ชื่นชมเเละสนใจประเพณีสงกรานต์ของบ้านเรามาก เพราะมันทั้งสนุก คลายเครียดเพราะได้เล่นน้ำเเละยังมีการจัดปาร์ตี้โฟมต่างๆที่เป็นที่นิยมอยู่ ณ ตอนนี้ด้วย ถึงยุคสมัยจะเปลี่ยนไป เเต่ประเพณีสงกรานต์ก็ยังอยู่กับเวลาของเราในทุกๆปี เพราะเป็นประเพณีที่ยาวนานคนนิยมเล่นเยอะ สนุกสนาน ถือว่าเป็นเทศกาลที่สนุกที่สุดไม่ต่างจากเทศกาลอื่นๆเลย เทศกาลสงกรานต์มีทุกๆปีเพื่อไห้คนไทยได้สืบสานกันต่อไป เเละเวลาจะผ่านไปเเค่ไหน ประเพณีสงกรานต์ก็ยังจะอยู่คู่กับคนไทยไปอีกยาวนานเพื่อไห้สืบสานเทศกาลเเบบนี้ต่อไป

ประวัติศาสตร์ที่ค้นพบ

ร่องรอยทางประวิตัศาสตร์กษัตริย์พระเจ้ามเหนทรวรมัน ที่ได้เข้ามายึดแผนดินแดนทางภาคตะวันออกเฉียงใต้และได้มีประวิตัศาสตร์จารึกเป็นขอบเขตของเขมรโบราณและเป็นที่เราได้เสียแผนดินสมัยก่อนไปให้กับเขมรโบราณและยังมีแผนจารึกที่เป็นหลักฐานสำคัญของเขมรโบราณ  เส้นทางการเข้ามาของกษัตริย์พระเจ้ามเหนทรวรมันได้เดินทางเข้ามาทางแม่น้ำโขงและได้เข้าสู่แม่น้ำมูและแม่น้ำชีแผนจารึกของพระองค์ประกอบด้วยจารึกถ้ำภูหมาไน จารึกปากโดมน้อย จารึกปากน้ำมูล จารึกวัดสุปัฏนาราม ๑จังหวัดอุบลราชธานีเนื้อหาในจารึกจะกล่าวถึงการชัยชนะของพระองค์ที่มีต่อพื้นที่ต่างๆหลังจากนั้นก็ได้สร้างพระศิวลึงค์อันเป็นหนึ่งแห่งชัยชนะของพระองค์ไว้ที่แห่งนั้นด้วย จารึกของพระเจ้ามเหนทรวรมัน ให้เห็นว่าราวพุทธศตวรรษที่12พื้นที่ภาคอีสานได้กลายเป็นขอบเขตขยายอำนาจการเข้ามาของกษัตริย์เขมรสมัยก่อนเมืองพระนครพายหลังพระเจ้ามเหนทรวรมัน อาณาจักรของเขมรเกิดความวุ่นวายอีกครั้งส่งผลให้พื้นที่ภาคอีสานได้ปรากฏจารึกของผู้ปกครองท้องถิ่นที่มีอำนาจปกครองได้อย่างอิสระจารึกเหล่านี้ส่งผลให้เห็นลักษณะทางการเมืองการปกครองของเขมรสมัยก่อนเมืองพระนครที่ยังไม่เกิดการร่วมอำนาจที่มั่นคงและอำนาจของเขมรในดินแดนทางภาคอีสานจะขึ้นอยู่ที่กษัตริย์มีความเข้มแข็งและหากเมื่อไหร่ที่กษัตริมีความอ่อนแอหรือเกิดความวุ่นวายที่ราชธานีอำนาจที่อยู่เหนือทางภาคอีสานจะลดน้อยลงทำให้บ้านเมืองแห่งนี้จะมีอิสระปกครองตัวเองได้ในช่วงบางเวลา  ความขัดแย้งของอาณาจักรเขมรสมัยเมืองพระนครพุทธศตวรรษที่15 18สิ้นสุดที่พระเจ้ามเหนทรวรมันที่2ทรงรวบร่วมดินแดนของเขมรที่ประกอบไปด้วยการเมืองต่างๆเข้าเป็นหนึ่งเดียวกันอันเป็นยุคเริ่มต้นอาณาจักรเขมรสมัยเมืองพะนครร่วมถึงการนำแนวคิดลัทธิเทวราชามาปรับใช้ในการปกครองเขมรซึ่งจะเป็นแนวคิดการปกครองอาณาจักรหลายพระองค์ต่อๆมาในสำหรับภาคอีสานนั้นก็ได้พบจารึกเขมรโบราณอายุราวพุทธศตวรรษที่15 18ปรากฏพระนามของกษัตริย์เขมรเมืองพระนครหลายพระองค์ เช่นช่วง พุทธศตวรรษที่15ปรากฏพระนามของพระเจ้าอินทรวรมันที่1 พ.ศ.1420 1432 จารึกโนนสงจังหวัดยโธร จารึกพระเจ้ายโสวรมันที่1 พ.ศ.1432 14500จารึกปราสาทพนมวันที่1จังหวัดนครราชสีมา จารึกสมัยพระเจ้าอีศานวรมันที่2 พ.ศ.1466 1471จารึกบ้านตาดทอง จังหวัดยโสธร และ จารึกบ้านพุทรา จังหวัดนครราชสีมาต่อมาในราวพุทธศตวรรษที่16ปรากฏพระนามของพระเจ้าราเชนทรวรมัน1487 1511จารึกพนมรุ้ง จังหวัดบุรีรัมย์ จารึกสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่5พ.ศ.1511 1543จารึกปราสาทเมืองแขก จังหวัดนครราชสีมา จารึกเมืองเสมา จังหวัดนครราชสีมา จารึกอุบมุง จังหวัดอุบลราชธานี