เครื่องสังคโลก

By | สิงหาคม 18, 2020

ใครหลายคนคงไม่คุ้นหูกับคำว่า  “เครื่องสังคโลก” โดยเฉพาะคนสมัยใหม่ นอกจากจะไม่คุ้นหูแล้ว อาจจะยังไม่เคยเห็นด้วยซ้ำ มีผู้สันนิษฐานว่า สังคโลก เป็นคำที่เพี้ยนมาจากคำว่า ซ้องโกลก ซึ่งมีความหมายว่า เตาแผ่นดินซ้อง หรืออาจจะเพี้ยนมาจากคำว่า สวรรคโลก 

เครื่องสังคโลกเป็นเครื่องปั้นดินเผาชนิดหนึ่ง แต่มีคุณภาพที่ดี มีการตกแต่งลวดลายที่สวยงามและมีการเคลือบผิวเครื่องปั้น เครื่องสังคโลกจะใช้ความร้อนในการเผาเฉลี่ย 1,150-1,280 องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นความร้อนที่สูงมาก อีกทั้งเตาเผาที่จะใช้ในการเผาและเทคนิคในการเผาก็มีการพัฒนามาจากเครื่องปั้นดินเผา มีต้นกำเนิดจากสุโขทัย ถึงกับมีการขนานนามสุโขทัยว่า คือ เมืองแห่งเครื่องสังคโลก 

รูปแบบและลวดลายเครื่องสังคโลกสามารถแยกประเภทได้ดังนี้

1.ประเภทเครื่องปั้นดินเผาเนื้อแข็งไม่เคลือบ ใช้แม่พิมพ์กดทับในการทำลวดลายหรือการประดับด้วยการปั้นดินแปะติดกับเครื่องปั้นดินก่อนนำเข้าเตา ซึ่งประเภทนี้จะประกอบไปด้วย ลายก้านขด ลายเรขาคณิต 

2.ประเภทเครื่องถ้วยเนื้อดินแข็งกึ่ง Stoneware ไม่มีการเคลือบแต่มีการชุบน้ำที่ดิน ประดับลวดลายด้วยการเขียนลายสีแดง

3.ประเภทเครื่องถ้วย ซึ่งเคลือบด้วยสีน้ำตาลเข้มอันเป็นการเคลือบสีเดียวกับสีพื้น ลักษณะคล้ายกับเครื่องถ้วยลพบุรีที่มีการเคลือบสีน้ำตาล

4.ประเภทเครื่องถ้วย ซึ่งเคลือบด้วยสีเขียวไข่กา หรือ celadon ประดับลวดลายด้วยการขุดและขูดเนื้อดิน แล้วจึงเคลือบทับลายอีกที ลักษณะคล้ายกับเครื่องถ้วยจากเตาหลงฉวน ประเภทจีน

5.ประเภทเครื่องถ้วย ซึ่งเคลือบด้วยสีขาว ประดับลวดลายด้านบนด้วยการเคลือบสีน้ำตาลทอง

6.ประเภทเครื่องถ้วย ซึ่งเคลือบด้วยสีขาว ประดับลวดลายด้านใต้ด้วยการเคลือบสีน้ำตาล ลักษณะคล้ายกับเครื่องถ้วยจีนและเครื่องถ้วยเวียดนาม

7.ประเภทเครื่องถ้วยดินเผา ซึ่งเกิดจากการผาหรือการตากให้แห้ง แล้วนำไปทำน้ำโคลนเหลวด้วยการทาทับที่เครื่องถ้วยอย่างหนา ประดับลวดลายด้วยการสลักลาย แล้วนำเข้าเตาเผา

การผลิตเครื่องสังคโลกมีวัตถุประสงค์เพื่อการใช้สอยเหมือนเครื่องปั้นดินเผา แต่จะมีลวดลายที่สวยงามมากกว่า จึงทำให้เครื่องสังคโลกเป็นที่นิยมและนำไปค้าขายได้มากกว่าเครื่องปั้นดินเผา จนสามารถส่งขายออกไปต่างประเทศได้  เครื่องสังคโลกนั้นเป็นศิลปหัตถกรรมที่ค่อนข้างหาได้ยาก และมีราคาที่สูง ผู้ผลิตมักนิยมส่งออกไปขายต่างประเทศมากกว่า แต่อย่างไรก็ตามคนไทยยังสามารถหาชมศิลปหัตถกรรมเครื่องสังคโลกเหล่านี้ได้อยู่ด้วยการไปเยี่ยมชมพิพิธภัณฑ์ที่มีการเก็บรวบรวมสะสมเครื่องสังคโลกไว้ เพื่อจะได้ศึกษาและเห็นถึงความสวยงามของศิลปหัตถกรรมไทยว่าเป็นสิ่งที่มีคุณค่า มีความงดงาม มีเอกลักษณ์และควรค่าแก่การรักษาไว้มากเพียงใด

 

 

ได้รับการสนับสนุนโดย   จีคลับ คาสิโน